27.8 C
Lefkoşa

Milli iradenin simgesi TBMM 104 yıl önce açıldı

- Advertisement -

Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak ve Cumhuriyete giden yolda önemli adımlar atılmasını sağlayacak Büyük Millet Meclisi, 104 yıl önce açıldı.

Düşman işgali altındaki Anadolu ve Rumeli topraklarında, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Kurtuluş Savaşı’nı başlatacak ve Cumhuriyete giden yolda önemli adımlar atılmasını sağlayacak Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 104 yıl önce 23 Nisan’da açıldı. TBMM’nin açılışı, kurtuluş mücadelesinin en önemli safhalarından birisi oldu.

Osmanlı İmparatorluğu’nun 1. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkmasının ardından, Mondros Mütarekesi’ne rağmen ülkenin işgal edilmeye başlanması üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı.

Amasya Tamimi ile Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, “ulusun egemenliğini yine ulusun sağlayacağı”nı ortaya koydu.

1919 sonbaharında yapılan seçimlerden sonra Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de, 168 üyesinden 162’sinin katılımıyla toplandı. Mustafa Kemal, Erzurum mebusu seçilmişti ancak o Ankara’da kaldı. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yanlısı milletvekillerinin çoğunlukta olduğu bu Meclis, 28 Ocak 1920’de yaptığı gizli oturumda Misakımilli’yi kabul etti.

İstanbul’un 16 Mart’ta işgali ve Milli Mücadele yanlılarının tutuklanmaya başlamaları üzerine milletvekilleri ve aydınlar, Ankara’ya kaçmaya başladı.

Mebusan Meclisi de 18 Mart’ta son kez toplanarak, Meclisin süresiz olarak tatil edilmesini kararlaştırdı.

Mustafa Kemal, 19 Mart 1920’de yayımladığı genelgeyle “Ankara’da olağanüstü yetkili bir Meclis”in toplanacağını duyurdu.

Genelgede, “Ulusun bağımsızlığını ve devletin kurtarılmasını sağlayacak önlemleri düşünüp uygulamak üzere ulusça olağanüstü yetki verilecek bir Meclisin Ankara’da toplantıya çağrılması ve dağıtılmış olan mebuslardan Ankara’ya gelebileceklerin de bu Meclise katılmaları” istendi.

Bu amaçla yapılacak seçimle belirlenen milletvekilleri ile dağıtılan Osmanlı Mebusan Meclisi’nden kaçarak Ankara’ya gelebilenlerden 84’ü, ilk Mecliste yer aldı. Mustafa Kemal, 22 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılışını duyurduğu genelgesinde ise bundan böyle ”bütün sivil ve askeri makamların ve bütün ulusun emir alacağı en yüksek kat”ın bu Meclis olacağını kaydetti.

23 Nisan 1920’de, Hacıbayram Camisi’nde cuma namazı kılınıp, kurbanlar kesildikten sonra ilk TBMM, İttihat ve Terakki Kulübü olarak yapılan binada açıldı. Cumhuriyete giden yolda büyük adımlar atılmasını sağlayacak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 104 yıl önce 23 Nisan’da açılması, Türkiye Cumhuriyetinin kurtuluş mücadelesinin en önemli safhalarından birisi oldu.

TBMM, açıldığından bu yana milli iradenin yansımasının simgesi oldu. TBMM’nin ilk Başkanı Mustafa Kemal Atatürk, 1 Mart 1920 tarihinde Meclisin 4. toplantı yılının açılışında da bunun önemine dikkati çekti.

Atatürk’ün sözleri tutanaklara şöyle yansıdı:

“Hep birlikte bakışlarımızı, vicdanımızın merkezi olan millete dikelim. Orada erdemin, vefa ve içten bağlılığın, yenileme arzusunun, egemenlik aşkının ve geleceğin sönmeyen ateşi yanmaktadır. Bu kutsal ateş, kendi içindeki bilgisizlik ve karanlığı yakacak ve bağımsızlığımızın önüne dikilecek olan bütün engelleri yıkacaktır. Efendiler, millet önünde, onun hak ettiği bağımsızlığın önünde, onun layık olduğu gelişme ve yenileme arzusu önünde, her kuvvet ancak milletin irade ve amaçlarına uymak şartıyla yaşayabilir. Milletin irade ve amaçlarına uymayanların talihi hüsrandır, çökmedir.”

- Advertisement -

Son Haberler

Kaya’dan Lefke çöp depolama alanındaki yangınla ilgili açıklama

Lefke Belediye Başkanı Aziz Kaya, 10 gündür belediyenin kontrolünde...

CTP Milletvekili Şahiner: “Emrullah Turanlı’ya yeni vergi muafiyeti yolda”

Anamuhalefet partisi CTP’nin Lefke milletvekili Salahi Şahiner, iş insanı...

Hava tahmin raporu

Hava sıcaklığı hafta boyunca 38-41 derece dolaylarında olacak. Meteoroloji Dairesi’nin...

Buse Savaşkan 2 Ağustos’ta yarışacak

2024 Paris Olimpiyatları’nda Türkiye adına yüksek atlama branşında yarışacak...

Sponsor

Göz Atın

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’ndan kalkınma ve ambargoları delme hamlesi…

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, KKTC’de üretilen ürünlerin...

Bingöl’de 4,2 büyüklüğünde deprem

Bingöl'de saat 11.19'da 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Afet ve...

KKTC’de geçen hafta 72 trafik kazasında 2 kişi hayatını kaybetti, 22 kişi yaralandı

Ülkede geçen hafta 72 trafik kazası meydana gelirken kazalarda...

Siyasi partiler Hristodulidis’in 2024 programını değerlendirdi

Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in pazartesi akşamı açıkladığı 2024...

Töre: “Türkiye ile Kıbrıs davasında birlikte yürüyoruz”

Cumhuriyet Meclisi Başkanı Zorlu Töre, Türkiye ile Kıbrıs davasında...

Kaya’dan Lefke çöp depolama alanındaki yangınla ilgili açıklama

Lefke Belediye Başkanı Aziz Kaya, 10 gündür belediyenin kontrolünde bulunan Lefke çöp depolama alanında yürütülen ıslah çalışmalarının ardından minimum seviyeye getirilen yangının bugün yeniden...

CTP Milletvekili Şahiner: “Emrullah Turanlı’ya yeni vergi muafiyeti yolda”

Anamuhalefet partisi CTP’nin Lefke milletvekili Salahi Şahiner, iş insanı Emrullah Turanlı’ya yeni vergi muafiyetinin "yolda olduğunu” savundu. Şahiner, “Hukuku yok saymak,  vurguna doymamak,  yolsuzluklara kılıf...

Hava tahmin raporu

Hava sıcaklığı hafta boyunca 38-41 derece dolaylarında olacak. Meteoroloji Dairesi’nin 9-15 Temmuz arasındaki süreye ilişkin hava tahmini raporuna göre bölge, alçak basınç sistemi ile sıcak...